Çocuk Suçlarında Artış ve Adalet Sistemindeki Boşluklar: Aslı Murat’ın Uyarıları

Barolar Birliği İnsan Hakları Komitesi Başkanı Avukat Aslı Murat, son beş yılda suça sürüklenen çocuk sayısının %170 arttığını sosyal medya üzerinden paylaştı. Verileri paylaşırken, 2020 yılında 47 olan çocukların yargı önüne çıkma sayısının 2024’te 127’ye yükseldiğini belirtti: “Dava sayıları katlanarak artıyor; devletin koruması altında olması gereken çocuklar mahkeme koridorlarına sürükleniyor.”

İstatistiklere göre suçun cinsiyeti de önemli bir gösterge: %90’dan fazlası erkek çocuk. Murat, bunun tesadüf olmadığını vurgulayarak, “Erkeklik rolleri, şiddet ve güç dayatması adalet istatistiklerine kazınıyor” dedi. Dosyalarda ağırlıkta olan başlıca suç türleri hırsızlık, şiddet ve kavga olarak öne çıkıyor; 2023 ve 2024’te hırsızlık davalarının artışı dikkat çekiyor ve şiddet suçları yeniden yükseliyor.

Muratz, çocukların “nasılsa az cezalar alırlar” diye yetişkinler tarafından suça alet edilme ihtimalinin güçlendiğine dikkat çekti: “Peki mahkemeler ne yapıyor?” sorusuyla devam eden açıklamasında çoğunlukla hapis ve kefalet uygulandığını, sosyal hizmet gözetimi, sınama ve rehabilite edici önlemler ise neredeyse yok denecek kadar az olduğunun altını çizdi. Bu durumun en önemli nedeni olarak sosyal devletin yükümlülüklerini yerine getirmemesi ve yargılama sonrası mekanizmalardaki eksiklikleri gösterdi. Veriler 16 yaşından küçük sanıkları kapsıyor ve bu çıkarım, kendisini yetişkin olarak görmeyen çocukların adalet sistemiyle yüzleşmesinin acı gerçekliğini ortaya koyuyor.

Murat ayrıca çocuklar için rehabilitasyon çabalarının yetersiz olduğunu, çocuk bölümü için inşa edilen cezaevinde personel yetersizliği nedeniyle hâlâ açılmadığını ve sosyal hizmetler biriminin güçlendirilmediğini vurguladı. Okullardaki zorbalık oranlarının da bu bağlamda değerlendirilmesi gerektiğini belirten Murat, “Çocukların korunmadığı ve önleyici mekanizmaların kurulmadığı her durumda tablo ağırlaşıyor” dedi.