Biyolojik Mücadelede Yararlı Böceklerin Üstünlüğü: Özkan’dan Tarımsal Sağlık İçin Yeni Perspektifler

Gıda güvenliği için zararlı popülasyonların kontrollü bir şekilde azaltılmasının, özellikle faydalı böceklerin (parazitoitler) yardımıyla %50-100 oranında mümkün olduğu belirtiliyor. Prof. Dr. Cem Özkan, ilaçlama sayısını düşürmenin ilk hedef, nihai amacın ise tamamen ilaçlama ihtiyacını ortadan kaldırmak olduğuna vurgu yapıyor.

KTÖS konferans salonunda gerçekleştirilen ve Domates Üretiminde Tuta Absoluta Zararlısına Karşı Biyolojik Mücadele başlıklı seminerde, yararlı böceklerin tarımda zarar mücadelesinde nasıl etkin kullanıldığı ele alındı. Tarım yapanların yararlanabileceği ekonomik ve çevresel kazanımlar ile yararlı böceklerin kitle üretimi ve bunun pazarlamadaki sorunları da masaya yatırıldı.

ZMO Başkanı Erkut Uluçam ise son beş yılda faydalı böcek kullanımında önemli ilerlemeler kaydedildiğini ifade ederek, bu ilerlemenin insan sağlığı açısından olumlu bir gelişme olduğunu kaydetti. Özkan, Türkiye’de ve KKTC’de zararlı böceklerle mücadelede faydalı böceklerin üretim ve uygulama kapasitesinin artırılabildiğini belirtti. Bazı tarla uygulamalarında zararlıların %50’sine ulaşıldığını, bazı tarlalarda ise tamamen kontrol altına alındığını aktardı.

Tarımsal üretimde yararlı böcekleri alternatif bir mücadele yöntemi olarak konumlandıran Özkan, ilaç kullanımının hem üreticiye hem de tüketiciye zarar verebileceğini; hava ile toprak kirliliği ve ürün kalıntılarının pazarlama ve fiyat belirlemede sorunlar doğurabileceğini hatırlattı. Paris İklim Anlaşması’nın 2030’a kadar zirai ilaç kullanımını yarıya indirme hedefi doğrultusunda, kısıtlamalara uyulmaması durumunda ek vergi ve cezaların söz konusu olabileceğini belirtti. AB ülkelerinin ise biyolojik mücadeleye daha fazla yöneldiğini ifade eden Özkan, bu yaklaşımın yaygınlaşmasıyla biyolojik mücadele bilincinin her geçen gün güçlendiğini söyledi.

Uzun süreli kimyasal ilaç uygulamalarının zararlı böceklerde direnç gelişimine yol açtığını ve faydalı böceklerin de zarar gördüğünü vurgulayan Özkan, yararlı böceklerin desteklediği tarlalarda 2’nci ve 3’üncü yıllarda ana zararlıya ek olarak diğer sorunların da azaldığını gözlemlediklerini paylaştı. Entegre mücadele çerçevesinde yararlı böcek uygulamasının rolünün altını çizen Özkan, hastalık mücadelesinde kullanılan bazı ilaçların da bu yararlı organizmalara olan etkisini sınırlamaya çalıştıklarını ifade etti.

Etkinlik kapsamında bağ ve meyve üreticileriyle gerçekleştirilen görüşmelerin videoları da sunuldu ve elma ile domates üreticilerinin deneyimleri paylaşılmaya devam etti.