Evlilik ve Boşanma Eğilimleri: Son Sekiz Yılda Dengenin Daralması

Son sekiz yılda görülen aile davaları çoğunlukla boşanma odaklı ilerledi. Türkiye genelinde 2017-2024 yıllarında 9.719 aile davası sonuçlandı; boşanan çift sayısı 7.574 olarak kayıtlara geçti. 2024 yılında ise açıkça göze çarpan bir artışla boşanma sayısı 1.047 olurken, evlenme sayısı 1.104 olarak belirlendi. Bu farkın yıl bazında incelenmesi, iki rakam arasındaki farkın hızla daraldığını göstermektedir.

2017 yılında 1.205 evlilik ve 864 boşanma kaydedildi; aradaki fark 341 olarak görünüyordu. Ancak 2024’e gelindiğinde bu fark sadece 57’ye geriledi. 2018 ile 2024 arasında farklar küçülerek, 2021 sonrası dengeli bir eğilim izlendi. 2024 yılında evlilikler 1.104, boşanmalar 1.047 olarak kayıtlara geçti ve bu durum toplumsal evliliklerin sürdürülebilirliği konusunda dikkat çekti.

Evlilik süreleri açısından bakıldığında, uzun süren birlikteliklerin de boşanmayı tetiklediği gözlemleniyor. 2024 yılında boşanan çiftlerin 308’i 16 yıl ve üzeri evliliklerden gelirken, 150 çift 11-15 yıl, 238 çift ise 6-10 yıl evli kaldıktan sonra ayrıldı. Ayrıca kısa süreli evlilikler de önemli sayıda boşanmayı oluşturdu: 71’i 5 yıllık, 48’i 4 yıllık, 61’i 3 yıllık, 84’ü 2 yıllık ve 87 çift yalnızca 1 yıl süren ilişkilerini noktaladı.

Boşanmanın temel sebepleri incelendiğinde, 2024 yılında anlaşmalı boşanma yönündeki tercihlerin baskın olduğu fark edilmektedir. Çiftler arasındaki boşanmaların büyük kısmı, evlilik birliğinin temelinden sarsılması veya taraflar arasındaki karşılıklı başvuru/karşılıklı kabul mekanizmaları üzerinden gerçekleşti. Ayrıca 27 çift, evliliklerini 2 yıl boyunca ayrı yaşama gerekçesiyle sonlandırdı. Bu dönemde çocuk sahibi olanların oranları da dikkat çekiciydi: 386 çift çocuk sahibi değildi; 315 çiftin 1 çocuğu vardı; 273 çiftin 2 çocuğu; 52 çiftin 3 çocuğu; 16 çiftin 4 çocuğu ve 5 çiftin 5 çocuğu bulunuyordu.

8 yıllık dönemdeki toplam tabloyu değerlendirirken, 2017’de 1.092 aile davasından 864’ünün boşanma davası olarak sonuçlandığına, 2018’de bu rakamın %8,4 artışla 937’ye yükseldiğine; 2019’da ise %4,3 düşüşle 897’e gerilediğine, 2020’de %6,2 azalışla 841’e düştüğüne işaret ediliyor. 2021’de boşanma sayısında yeniden yükseliş başladı ve 2022’de %5,6 artışla 945’e ulaştı. 2023’te ise dikkat çeken %21,5’lik bir artışla 1.148 boşanma görüldü. 2024 yılında ise bu sayı %8,8 düşüşle 1.047 oldu.

Boşanma davalarının coğrafi dağılımında başkent Lefkoşa bir kez daha en yoğun bölge olarak öne çıktı: 2024 yılında 404 davaya konu oldu; ardından 281 Lefkoşa, 247 Girne, 63 İskele, 38 Güzelyurt ve 14 Lefke kaydedildi.