Kıbrıs Görüşmeleri ve İngiliz Varlığının Rolü: Çerkez’in Analizi

Eski Ticaret Odası Başkanı Günay Çerkez, Kıbrıs sorununda yaşanan çözümsüzlüğün kökenlerini, Rum tarafının yönetimi paylaşma niyetiyle ilişkilendirdi. KIBRIS TV’de Hasan Hastürer’e konuşan Çerkez, Rum komşularla geçmişten günümüze uzanan ilişkileri, Annan Planı sürecini ve uluslararası güç dengelerini değerlendirdi.

Çerkez, Rum tarafının Kıbrıslı Türklerle eşit yönetimi kabul etmeye niyetli olmadığını vurgulayarak, “EOKA’nın 1955’te başlamasıyla kutuplaşma arttı. Rumların amacı Kıbrıs’ın Yunanistan’a bağlanmasıdır. Eskiden birlikte çalışırdık; şimdi ise siyasi hedefler öne çıkıyor.” ifadelerini paylaştı.

“İngilizler bana ‘Orta Doğu var oldukça Kıbrıs’ta olmamız şart’ dedi” başlığıyla aktarılan anılarında, Annan Planı referandumundan önce İngiliz Yüksek Komiseri ile yapılan görüşmenin önemine değinen Çerkez, Rumların plana hayır demesinin temel nedeninin toprak paylaşımı olduğunu ifade etti. İngiliz üslerinden bazılarını Rumlara vermenin barışa katkı sağlayabileceğini söylemesi karşısında, yetkilinin “Orta Doğu var oldukça Kıbrıs’ta olmamız şart” yanıtını aldığına dikkat çekti. Çerkez, uzun vadeli perspektifin eksik olduğuna vurgu yaparak şunları paylaştı: “İşte bu uzun vadeli bakış açısı bizim tarafımızda yok.”

Güncel inşaat projeleri ve planlama eksikliği konusuna değinen Çerkez, İskele’de yükselen 30-40 katlı binaların hızla inşa edildiğini, yabancı yatırımcılara yüksek fiyatlardan satış yapıldığını ancak Rum tarafının bu alanda ne tür hamleler yapabileceğini öngöremediklerini belirtti. A/ B/ C planlarının olması gerektiğini savunan Çerkez, “Rumlar çok planlı, biz ise planlı değiliz” dedi.

Taşınmaz Mal Komisyonu’nun işleyişinde görülen aksaklıklar konusu üzerinde durarak, başlangıçta iyi işleyen mekanizmanın zamanla sorunlar yaşadığını söyledi. Eşdeğer mal uygulamasında karşılaşılan sorunlara işaret eden Çerkez, Komisyon başvurularının yalnızca üçte birinin sonuçlandığını, tazminat ödemelerinin ise yetersiz olduğunu söyledi. “Bizim yöneticilerimiz günü kurtarmaya çalışıyor; oysa Rum tarafı her adımını uzun vadeli planlarla atıyor.” ifadeleriyle konuyu özetledi.