Zeytin Sektöründe Güçlendirme ve Denetim İhtiyacı: Kamu Politikalarıyla Gelişim Çağrısı

Devlet politikalarının zeytin ve zeytinyağı değer zincirinde gerekli adımları atması gerektiğini savunan Zeytin Üreticileri ve Sanayicileri, sahte ve hileli ürünlerle mücadelede sektörün korunup güçlendirilmesini talep ediyor. Dr. Nazım Akçaba tarafından yapılan yazılı açıklamada, piyasadaki sahteciliğin ve kayıtsız ürünlerin sektörü zor durumda bıraktığına dikkat çekildi.

Akçaba, Temmuz 2023 Meclis kararının ülkedeki zeytinçiliğinin korunması ve geliştirilmesi yönünde oy birliğiyle kabul edildiğini hatırlatarak, bakanlık tarafından denetim süreçlerinin başlatıldığını ve 37 firmanın bu faaliyet alanında yetkilendirme sürecinden geçirildiğini belirtti. Ayrıca Vergi Dairesi ile koordineli çalışılarak üretim, işleme, depolama ve satış noktalarında izlenebilirlik sağlandığına vurgu yaptı.

İzlenebilirlik ve güvenliğe vurgu yapan açıklamada, vergi kaydı olan işletmelerin kurulması ve gerekli onay belgelerinin alınmasıyla piyasaya güvenli ve hijyenik ürünlerin sürülmesinin yolunun açıldığı ifade edildi. Ancak Tarım Bakanlığı ile Tarım Dairesi’nin denetim kapasitesinin yetersiz kaldığına işaret edilerek, kaçak yağ, tahşişli yağ ve sahte satış gibi sorunlar nedeniyle sektörün büyük baskı altında olduğu belirtildi.

Akçaba, evden eve küçük ölçekli ticaretin bu yasa kapsamı dışında kalmasını değerlendirirken, büyük ölçekli ticaret kanallarında sahte ve hileli ürünlerin satışa sunulduğunu ve bazı oteller, restoranlar, marketler gibi yerlerde tehdit oluşturan uygulamaların sürdüğünü kaydetti. Vatandaşların sahte ürünlerle dolandırılmasının kamu vicdanını ve yasa uygulamalarını zedelediğini ifade eden konuşmacı, ambalajı olmayan, kayıt dışı ve denetimsiz ürünlerin toplatılması gerektiğini vurguladı.

Çözüm önerileri arasında Ekonomi Bakanlığı Ticaret Dairesi ile belediyelerin, kamu sağlığı ve güvenliğini korumak amacıyla sahte yakıt ve sahte içki gibi konularla mücadelede daha aktif rol alması gerektiği belirtildi. Çevre sağlığı konusunda da Çevre Dairesi’nin üzerine düşeni yapması gerektiğine değinildi. Tarım Bakanlığı, Zeytin Konseyi ve Zeytin Örgütleri toplantılarında daha önce dile getirilen sorunların, işbirliği ile çözülebileceği görüşü benimsendi. Tarımsal Araştırma Dairesi’nin laboratuvar kapasitesini harekete geçirerek analizler için hazır olduğunu ve denetimler için gerekli altyapıyı kurduğunu ifade eden Akçaba, yeşil hat düzenlemeleriyle zeytinyağının dünya pazarlarına güvenli şekilde sunulması gerektiğini belirtti.

Son olarak, satılan ürünlerin sertifikalı ve laboratuvar analizlerinden geçmiş oldukları halde otel, lokanta, market ve açık pazar gibi satış noktalarında bulundurulması gerektiğini vurguladı. Belirsiz, kayıtsız ve etiketsiz ürünlerin halk sağlığını tehdit ettiği gerçeğini hatırlatan Akçaba, çözümün reçetenin uygulanması ve halkı korumak için kurumsal işbirliği ile mümkün olduğuna değindi.