Kıbrıs’ın Schengen Yolculuğu ve Sınır Kapılarındaki Yeni Uygulamalar: KKTC ve Güney Kıbrıs’tan Değerlendirmeler

Haber akışında bahsedilen gelişmeler, Bahar SANCAR Güney Kıbrıs üzerinden KKTC kimlik kartı ile Güney Kıbrıs ve Avrupa Birliği belgelerinin geçişlerde daha sık istenmesi yönündeki uygulamanın artmasıyla birlikte iki taraflı açıklamaları tetikledi. Rum polisi, Kıbrıs Cumhuriyeti veya AB belgelerine sahip Kıbrıslı Türklere, geçişlerini kolaylaştırmak amacıyla bu belgelerin kullanılabileceğini belirtti. Yetkililer, düzenlemenin Schengen hazırlıkları kapsamında olduğunu ifade etti.

Giriş noktalarındaki yeni sistemler, kontrolleri hızlandırmayı hedefliyor; ancak yalnızca Kıbrıs Cumhuriyeti ve AB kimlik kartları otomatik olarak taranabiliyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti belgeleri için kontroller ise manuel şekilde gerçekleştiriliyor ve bu durum gecikmelere yol açsa da kimsenin girişinin reddedilmediği vurgulanıyor. Yetkili, “Prosedür eskisine göre daha uzun sürüyor çünkü bu kişilerin bilgileri yeni sistemde kayıtlı değil ve manuel olarak girilmesi gerekiyor.” dedi.

Kamuoyunda tartışmalar sürerken KKTC siyasi çevrelerinden de tepkiler geldi. KTTO Başkanı Turgay Deniz, bu uygulamaların aniden ve bilgi verilmeden yapılmasının doğru olmadığını söyledi ve AB Komisyonu’na yazılı sorular yönelttiklerini belirtti. Deniz, Yeşil Hat Tüzüğü kapsamındaki geçişlerin nasıl etkilenebileceğini sorgularken, Rum Yönetimi’nin şu anki uygulamayı Schengen’e geçiş süreci olarak sunmasına dikkat çekti. Schengen Eşitsizliği ve adanın dışarıda kalması konusundaki çelişkiye vurgu yapan Deniz, AB Komisyonu’nun bu talebe nasıl yanıt vereceğini ve göç sorununa karşı hangi önlemleri alacağını merakla beklediklerini kaydetti.

İş dünyası temsilcileri de benzer endişeleri dile getirdi. İş İnsanları Derneği Başkanı Enver Mamülcü, Kıbrıs Rum Yönetimi’nin ticari engellemelerinin Yeşil Hat Ticaretindeki tüzüklere aykırı uygulamalarla görüldüğünü söyledi. Satışların düşmesinin üretici için önemli sorun olduğunu ifade eden Mamülcü, çözüm konusunda uluslararası camiada lobicilik ve farkındalık gereğini vurguladı. Çözümün iki devletli yaklaşımın mı yoksa federal bir çerçevenin mi tartışılması gerektiğini belirterek, Rum Yönetimi’nin çözüm yönündeki tutumunu eleştirdi.

Genç İş İnsanları (GİAD) ise liderlerin bir araya gelip konuyu kapsamlı bir şekilde ele alması gerektiğini söyledi. Tekinay, kapılardaki adımların güven artırıcı önlemlerle uyumlu olarak, tek taraflı uygulamalar yerine iki taraflı kararlarla yürütülmesini istedi. Bilgi kirliliğinin önüne geçilmesi ve resmi açıklamalarla uyum sağlanması gerektiğini vurgulayan genç iş adamları, Schengen hedefine ulaşmak için liderler düzeyinde görüşme ve uzlaşının şart olduğunu belirtti.